SERWIS: fer.org.pl wiadomo艣ci 2017
 
KALENDARZ WYDARZE艃
 

22 grudnia 2017
Historia Promenady Krzyckiej

mala fotka

Geneza powstania promenady spacerowej si臋ga 1891 roku, gdy rozpocz臋to budow臋 kolejowej Towarowej Obwodnicy Wroc艂awia. Wzniesiony wówczas pot臋偶ny nasyp przecina艂 sielski obszar rolniczy powoduj膮c znaczn膮 degradacj臋 krajobrazu. Dodatkowo podczas jego budowy nie wykorzystano ca艂ej ilo艣ci zwiezionego gruntu, dlatego w ró偶nych miejscach zalega艂y zwa艂y niepotrzebnej ziemi i kamieni. Wszystkie te problemy postanowi艂o rozwi膮za膰 Wroc艂awskie Towarzystwo Upi臋kszania Miasta dzia艂aj膮ce na rzecz poprawy jako艣ci i estetyki przestrzeni. Obiektem zaj臋艂a si臋 sekcja po艂udniowa, której cz艂onkiem by艂 g艂ówny twórca promenady – Hugo Richter. W sferze oprawy architektonicznej wspiera艂 go duet architektów: Richard Plüddemann oraz Karl Klimm.

Prace nad zak艂adaniem obiektu rozpocz臋to w 1892 r. od posadzenia pierwszych drzew i krzewów wzd艂u偶 nasypu kolejowego. Dwa przypadkowo powsta艂e wzniesienia, czyli Ma艂膮 Sobótk臋 oraz Wzgórze Riemanna (obecna Górka Partynicka), zaadaptowano do celów rekreacyjnych buduj膮c na ich szczytach pawilony widokowe z 艂awkami, z których roztacza艂a si臋 znakomita panorama dolno艣l膮skich gór. W pogodne dni spacerowicze mogli podziwia膰: Masyw 艢l臋偶y, Góry Izerskie, Karkonosze, Góry Sowie a nawet Góry Z艂ote! W kolejnych latach wzd艂u偶 promenady za艂o偶ono Plac Jesionowy, Lipowy oraz D臋bowy z miejscami do wypoczynku wyposa偶onymi w 艂awki, boiska i place zabaw dla dzieci. W po艂udniowej cz臋艣ci miasta wytyczono dwa ziele艅ce tzw. Lasek oraz Plac Bismarcka, pe艂ni膮ce podobn膮 rekreacyjn膮 funkcj臋. Dzi臋ki sukcesywnemu realizowaniu kolejnych nasadze艅 drzew i krzewów promenada zamieni艂a si臋 w prawdziwy korytarz zieleni, 艂膮cz膮cy Wojszyce i Park Po艂udniowy z cmentarzem Grabiszy艅skim na zachodzie oraz ul. Grabiszy艅sk膮 na pó艂nocy. Do 1914 roku wokó艂 traktu spacerowego z powodzeniem rozwija艂a si臋 zabudowa willowa a przy ul. Hallera wzniesiono kompleks 艢l膮skiego Klubu Sportowego. Po pierwszej wojnie 艣wiatowej tereny wokó艂 nasypu kolejowego zacz臋to zabudowywa膰 zespo艂ami mieszkaniowymi maj膮cymi zaspokoi膰 potrzeby szybko zaludniaj膮cego si臋 Wroc艂awia. Tak powsta艂y m.in. osiedle Eichborna na Grabiszynie oraz osiedle nad Kwa艣nym 殴ród艂em na Gajowicach. W tym samym czasie wzd艂u偶 promenady urz膮dzono sie膰 ogródków dzia艂kowych, boiska sportowe oraz 艂膮ki rekreacyjne. Kolejne lata przynios艂y dalszy rozwój programu przestrzennego, który wzbogaci艂 si臋 o urz膮dzony w miejscu Placu Jesionowego Grabiszy艅ski Park Sportu oraz Kopiec Hardenberga (obecne Wzgórze Gajowickie), które wraz z Ma艂膮 Sobótk膮 s艂u偶y艂 w zimie jako górka saneczkowa.

Straty w wyniku drugiej wojny 艣wiatowej spowodowa艂y znaczne zniszczenie promenady oraz przekszta艂cenie otaczaj膮cych j膮 terenów. W miejscu zrujnowanej zabudowy powsta艂y bloki wielorodzinne, a osiedla-ogrody dog臋szczono, przez co zatraci艂y swoj膮 pierwotn膮 kompozycj臋. Obiekty sportowe zmieni艂y swoich w艂a艣cicieli: Grabiszy艅ski Park Sportowy przy ul. Oporowskiej przekszta艂cono na Stadion WKS 艢l膮sk Wroc艂aw a 艢l膮ski Klub Sportowy przy ul. Hallera na Klub Sportowy PaFaWag. Wzniesiono równie偶 nowe obiekty w tym Wojskowy O艣rodek Sportów Wodnych przy ul. Rac艂awickiej. W tym czasie promenada ulega艂a powolnej degradacji i zapomnieniu. Zniszczeniu uleg艂y dawne elementy wyposa偶enia a w skutek rozrostu drzew oraz rozwoju zabudowy wzgórza widokowe (poza Wzgórzem Gajowickim) utraci艂y swoje walory widokowe. Modernizacja ulic takich jak al. gen. Hallera i ul. Powsta艅ców 艢l膮skich spowodowa艂y, 偶e trakt spacerowy utraci艂 swoj膮 ci膮g艂o艣膰. Od kilku lat Urz膮d Miasta Wroc艂awia opracowuje projekt ratowania tego cennego obiektu, który ma zosta膰 zrewitalizowany i przywrócony mieszka艅com jako Promenada Krzycka.


Jacek Ku艣mierski
mgr in偶. architekt krajobrazu

* Jacek Ku艣mierski jest absolwentem architektury krajobrazu na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wroc艂awiu. Jego praca magisterska „Promenada Hugo Richtera jako element systemu 艣cie偶ek spacerowych Wroc艂awia” zdoby艂a 3. nagrod臋 w konkursie „Wroc艂awska Magnolia”, Grand Prix wroc艂awskiego oddzia艂u Towarzystwa Urbanistów Polskich oraz nagrody w konkursach Stowarzyszenia Polskich Architektów Krajobrazu i PKN ICOMOS. Obecnie jest pracownikiem Dzia艂u Ogrodowego Muzeum Pa艂acu Króla Jana III w Wilanowie.

zdj臋cie: Wzgórza na trasie Promenady, 藕ród艂o: www.fotopolska.eu

Artyku艂 powsta艂 w ramach projektu Promocja Promenady Richtera (Promenady Krzyckiej) finansowanego ze 艣rodków Gminy Wroc艂aw. www.wroclaw.pl

(wiadomo艣ci, 2017 )
  1. 1% na 呕YCIE BEZ SMOGU
  2. Obywatel na stra偶y drzew - szkolenie w Katowicach
  3. Obywatel na stra偶y drzew - szkolenie w Opolu
  4. FORUM PRZYJACI脫艁 DRZEW
  5. Akademia Przyjaci贸艂 Drzew
  6. Hugo Richter 鈥 tw贸rca Promenady Krzyckiej
  7. Historia Promenady Krzyckiej
  8. Stan obecny Promenady Krzyckiej
  9. Jak mieszka艅cy integruj膮 si臋 w dzia艂aniach na rzecz Promenady Krzyckiej oraz teren贸w bezpo艣rednio do niej przyleg艂ych
  10. Promenada Krzycka to realne oczekiwanie mieszka艅c贸w
prawa autorskie: TERRA login